Vấn đề hàng giả

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Sau nghị quyết đại hội đảng (1986), nền kinh tế Việt Nam bớc sang một thời
kỳ mới: xây dựng một nền kinh tế nhiều thành phần với sự giao lu mở rộng thị tr-
ờng, thu hút đầu t quốc tế, tạo động lực và thới cơ xây dựng một nền kinh tế năng
động, đa dạng, nhiều chiều. Cùng với sự mở rộng giao lu, hợp tác đó, nền kinh tế
Việt Nam còn đối đầu với nhiều thách thức đó là xu hớng cạnh tranh theo hai h-
ớng: cạnh tranh tích cực và cạnh tranh tiêu cực. Một trong những vấn đề cạnh
tranh tiêu cực đó là vấn đề hàng giả. Hàng giả trong nớc, hàng giả nớc ngoài tràn
vào thị trờng Việt Nam phá hoại sản xuất trong nớc, lừa dối ngời tiêu dùng. Đó là
những bức xúc đối với cuộc đấu tranh chống hàng giả trên các mặt trận: kinh tế,
hình sự và quản lý nhà nớc trong kinh doanh.
1
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Nội dung
I. khái niệm về hàng giả
1. Định nghĩa hàng giả:
Theo nghị định 140CP có các hình thức sau đợc coi là hàng giả:
Sản phẩm hàng hoá kể cả hàng hoá nhập khẩu có nhãn sản phẩm giả mạo hoặc
nhãn sản phẩm của một cơ sở sản xuất khác mà không đợc chủ nhãn đồng ý.
Sản phẩm hàng hoá mang nhãn hiệu hàng hoá giống hệt hoặc tơng tự có khả
năng làm cho ngời tiêu dùng nhầm lẫn với nhãn hiệu hàng hoá của cơ sở sản xuất,
buôn bán khác đã đăng ký với cơ quan bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp(cục sáng
chế)hoặc đã đợc bảo hộ thêo điều ớc quốc tế mà Việt Nam tham gia.
Sản phẩm, hàng hoá mang nhãn hiệu không đúng với nhãn sản phẩm đã đăng
ký với cơ quan tiêu chuẩn đo lờng chất lợng.
Sản phẩm hàng hoá ghi dấu phù hợp tiêu chuẩn Việt Nam khi cha đợc cấp
giấy chứng nhận và dấu phù hợp với tiêu chuẩn Việt Nam.
Sản phẩm hàng hoá đã đăng ký hoặc cha đăng ký chất lợng với cơ quan tiêu
chuẩn đo lờng chất lợng mà có mức chất lợng thấp hơn mức tối thiểu cho phép.
Sản phẩm hàng hoá có giá trị sử dụng không đúng với nguồn gốc, bản chất tự
nhiên, tên gọi và công dụng của nó
2. Các hình thức làm giả
kể từ khi có sự xuất hiện của hàng hoá thì ngay sau đó là sự xuất hiện của
hàng giả hàng kém chất lợng . Mà chúng ta vẫn chấp nhận chúng với nhiều
lí do. Các hình thức làm giả thì vô vàn ngày càng trở nên tinh vi hơn ví dụ nh:
hàng nháI , hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất x vv .mà ta không thể kể
hết đ
2
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
II. Tác hại của hàng giả
Phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trờng có sự quản
lý của nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa, tạo điều kiện thuận lợi cho các
doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế tự chủ trong sản xuất, kinh doanh đa
ra thị trờng các sản phẩm hàng hoá, dịch vụ phong phú đa dạng.
Ngời tiêu dùng đợc quyền lựa chọn mua và sử dụng sản phẩm hàng hoá, dịch
vụ đảm bảo an toàn, chất lợng cao. Bên cạnh những mặt tích cực, sự phát triển thị
trờng còn nẩy sinh nhiều biểu hiện tiêu cực, do chạy theo lợi nhuận và lợi dụng uy
tín, chất lọng của những mặt hàng hoá đợc ngời tiêu dùng a thích, nhiều cơ sở sản
xuất đã đa ra thị trờng những hàng kém chất lợng hàng nhái nhãn mác, hàng giả,
quảng cáo không trung thực đánh lừa ngời tiêu dùng, gây thiệt hại cho nền kinh tế
làm cho nền kinh tế trì trệ kém phất triển và uy tín của các đơn vị sản xuất, kinh
doanh tốt, ảnh hởng xấu đến sức khoẻ ngời tiêu dùng, gây ô nhiễm môi trờng, môi
sinh.
Hàng giả gây ảnh hởng nghiêm trọng đến sản xuất và lu thông của nhiều
doanh nghiệp và làm nản lòng các nhà đầu t nớc ngoài đầu t vào Việt Nam. và làm
sức cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nớc.
Hàng giả tràn lan trên thị trờng khiến cho các công ty có những mặt hàng nổi
tiếng sản xuất trong nớc đều bị thất thu nặng do hàng giả ăn theo thơng hiệu.
Đối với ngời tiêu dùng:
Làm cho ngời tiêu dùng mất dần niềm tin vào sản phẩm vì họ không tìm thấy
giá trị đích thực mà mình mong muốn. Và gây thiệt hại về tài sản về sức khoẻ và
tính mạng của ngời tiêu dùng khi mua phải hàng giả, hang nhái, hàng kém chất l-
ợng.
Đối với doanh nghiệp:
Hàng giả gây thiệt hại lớn về tinh thần cũng nh về tiền của đối với các doanh
nghiệp. Các doanh nghiệp lớn làm ăn chân chính thì mất hết uy tín đối với khách
hàng, sản lợng bán ra không nhiều gây thất thu lớn đối với các doanh nghiệp và
3
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
các doanh nghiệp phải đầu t một số lợng tiền khá lớn vào việc chống hàng giả và
việc cải tạo nhãn mác sản phẩm của mình sao cho hàng giả ít có khả năng nhái
theo nhãn hiệu của công ty mình.
Đối với nhà nớc:
Làm thất thu ngân sách nhà nớc, rối loạn trật tự quản lý kinh tế
Các cơ quan điều tra phải đối phó với những thủ đoạn tinh vi
III. Tình hình hàng giả ở Việt Nam
Tình hình hàng giả ở Việt Nam hiện nay đang là một vấn đề bức xúc của toàn
xã hội. Hàng giả không chỉ đợc làm ở trong nớc mà còn đợc nhập ở nớc ngoài về.
Hành giả ở trong nớc với đa dạng chủng loại nh giả về mẫu mác, chất lợng, nhãn
hiệu, kiểu dáng.
Từ khi nền kinh tế nớc ta chuyển sang nền kinh tế thị trờng, cùng với sự phát
triển của các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp tham gia sản xuất,
kinh doanh, tạo ra nhiều của cải vật chất hàng hoá đợc thông thơng giao lu trao đổi
trong và ngoài nớc, góp phần đáng kể vào sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá
đất nớc. Song bên cạnh đó, nổi nên vấn đề đáng lo ngại là tệ nạn sản xuất và buôn
bán hàng giả ngày càng có nhiều diễn biến phức tạp, nhất là ở vùng giáp danh giữa
thành thị và nông thôn, vùng sâu vùng xa, nơi trình độ dân trí còn thấp, phơng tiện
giao thông đi lại khó khăn, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phơng còn
thiếu chặt chẽ trong quản lý kiểm tra. Thống kê của cục cảnh sát kinh tế, từ năm
1991 đến năm 2000 đã phát hiện 3564 vụ sản xuất và buôn bán hàng giả.
Theo số liệu của cục quản lý thị trờng thuộc bộ Thơng Mại, từ đầu năm đến
nay trung bình mỗi tháng các cơ quan chống hàng giả thu giữ hàng trăm sản phẩm
hàng giả không chỉ là hàng tiêu dùng hàng ngày mà cả các loại vật liệu xây dựng,
phân bón, thuốc trừ sâu cũng đều bị làm giả. Đặc biệt năm 2000, cơ quan quản lý
thị trờng đã xử lý tới 45%vụ làm hàng giả là hàng thực phẩm, dợc phẩm liên quan
đến sức khoẻ, cuộc sống ngời tiêu dùng.
4
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Tính từ năm 1997 đến nay, số vụ làm hàng giả có xu hớng ngày càng tăng.
Cụ thể năm 1997 có khoảng 2000 vụ thì đến năm 1999 có tới 2936 vụ. Năm 2000,
số vụ làm hàng giả vẫn không giảm. Tính chất của các vi phạm ngày càng phức
tạp và thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn trớc rất nhiều. Do vậy việc phân biệt chúng
vô cùng khó khăn.
Mặc dù trong năm nay không xảy ra các hiện tợng làm hàng giả, hàng kém
chất lợng gây tác hại bức xúc đến cộng đồng nh vụ bánh phở, nớc mắm có
foocmôn trong năm 1999 song trong lĩnh vực nào, mặt hàng nào cũng có tệ hàng
giả. Đáng chú ý là hàng giả theo lĩnh vực nhập khẩu đã xuất hiện tệ đặt hàng giả
theo yêu cầu từ nớc ngoài nhập khẩu vào trong nớc và đặt hàng giả để xuất ra nớc
ngoài có dấu hiệu tăng lên đáng kể. Hàng giả nhãn hiệu, kiểu dáng, xuất xứ khá
phổ biến nh: máy tính điện tử Casio, bật lửa Nhật nhãn hiệu BIC, nhãn hiệu xe
máy CPI, bao bì bánh ngọt Bảo Ngọc, phụ tùng xe máy HonDa. Trong một số mặt
hàng, tệ hàng giả đã lên mức báo động.
Tuy nạn hàng giả đã tràn ngập thị trờng Việt Nam song ngời tiêu dùng thì
vẫn cha có cách gì để nhận biết đâu là hàng thật, đâu là hàng giả nên dẫn đến việc
mua nhầm phải hàng giả vẫn diễn ra trên thị trờng ngày càng nhiều.
Theo kết quả khảo sát xã hội học về Thái độ của ngời dân đối với hàng giả
trong lĩnh vực thơng mại Tại thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh (tháng
7/2000) thì có tới 58% số ngời đợc hỏi đã từng mua phải hàng giả, trong đó số ng-
ời mua phải hang giả do không nhận biết đợc chiếm tới 73%, số biết là hàng giả
nhng vẫn mua (chủ yếu là loại hàng có giá trị không lớn, rẻ tiền) chỉ chiếm 22,2%.
Điều này cho thấy ngời dân không nhận biết đợc hàng hàng giả bầy bán trên thị tr-
ờng chiếm tỷ lệ cao. Kết quả nghiên cứu còn cho thấy nhu cầu đợc hớng dẫn cách
nhận biết hàng giả của ngời dân chiéem tới 83% số ngời đợc hỏi.
Nếu thờng xuyên hớng dẫn cách nhận biết hàng giả một cách cụ thể, dễ hiểu,
dễ phân biệt cho ngời dân thì hiệu quả trong việc đấu tranh chống sản xuất hàng
giả sẽ cao hơn, bởi vì khi đó hàng giả sẽ ít có cơ hội đợc tiêu thụ và tồn tại trên thị
trờng Việt Nam.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
IV. Nguyên nhân dẫn đến nạn làm hàng giả trên thị trờng
Việt Nam.
Hàng giả tồn tại trong mọi lĩnh vực, thực sự là một tệ nạn xã hội, gây tác hại
to lớn đến lợi ích ngời tiêu dùng.Song một trong những nguyên nhân chủ yếu là từ
phía ngời sản xuất nhằm thu lợi nhuận cao. Các cơ sở này đã tìm mọi cách thay
thế vật liệu dởm, rẻ tiền để sản xuất hàng hoá với chi phí thấp mà vẫn bán đợc giá
cao, thu lợi nhuận nhiều.
Nguyên nhân thứ hai là do ngời tiêu dùng không nhận biết đợc hàng thật
hàng giả. Việc quản lý nhãn mác của các cơ sở sản xuất chính hiệu, sản phẩm,
dịch vụ có uy tín còn lỏng lẻo. Cơ chế quản lý của nhà nớc cha đồng bộ, một số
luật liên quan đến sản xuất, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp và lợi ích ngời tiêu
dùng đợ đề ra quá chậm và thiếu sự kiểm soát chặt chẽ.
Nguyên nhân thứ ba là một số bộ phận ngời tiêu dùng có tâm lý dễ chấp nhận
với hàng giả theo quan niệmtiền nào của ấy, khi hàng hoá rẻ, phù hợp với thu
nhập thì họ mua về để dùng.
Nguyên nhân thứ t là chúng ta cha làm tốt công tác tuyên truyền và cung cấp
những kiến thức cơ bản cho ngời tieu dùng về chất lợng hàng hoá, tình hình sản
xuất và buôn bán hàng giả để nhận biết và tham gia đấu tranh phòng ngừa.
Nguyên nhân thứ năm là các văn bản hớng dẫn xử lý đối với đối tợng sản
xuất và buôn bán hàng giả còn thiếu.Trong lĩnh vực xử lý hành chính cha quy
định cụ thể, bộ luật hình sự năm 1999 có hiệu lực từ ngày 1/7/2000 nhng đến nay
các nghành chức năng cha có hớng dẫn,dẫn đến tuỳ tiện trong xử lý.
Nguyên nhân thứ sáu là hàng hoá sản xuất trong nớc tuy đã có nhiều cố gắng
trong việc cải tiến chất lợng, mẫu mã song sức cạnh tranh yếu, cha theo kịp khu
vực và thế giới.Giữa các địa phơng trong nớc, giữa thành thị và nông htôn cũng có
sự phát triển không đồng đều.Một số bộ phận ngời sản xuất ít vốn không có kỹ
thuật đã phản ứng tiêu cực, sản xuất hàng giả nhãn mác hiệu hàng hoá của các cơ
sở khác nhằm duy trì sự tồn tại của họ.
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Nguyên nhân thứ bẩy là tình trạng thất nghiệp thiếu công ăn việc làm, một số
cán bộ học sinh đợc đào tạo, có hiểu biết nhất định về một nghành nghề, lĩnh vực
mà không đợc sử dụng dẫn đến sản xuất và buôn bán hàng giả.Thu nhập của nhân
dân, nhất là nông dân và tầng lớp ngời lao động nghèo còn quá thấp, không có
điều kiện tiêu dùng các loại hàng hoá chính phẩm có chất lợng nhng giá cao nên
buộc phải chấp nhận hàng giả kém phẩm chất có giá rẻ.
Nguyên nhân thứ tám là các doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp quản lý
mẫu mã bao bì còn sơ hở chậm cải tiến và đổi mới, dễ bị làm nhái.Một số cán bộ
công nhân viên là các đối tợng trong đờng dây tổ chức sản xuất và buôn bán hàng
gỉa của chính doanh nghiệp đó. Giá sản phẩm của các doanh nghiệp còn cao, cha
phục vụ đại đa số quần chúng nhân dân.
Nguyên nhân thứ chín là chính quyền các cấp và các cơ quan có chức năng
cha thực sự quan tâm đúng mức, cha coi vấn đề sản xuất và buôn bán hàng giả là
nghiêm trọng cần phải chặn đứng, đẩy lùi.
Nguyên nhân thứ mời là việc phối hợp đấu tranh giữa các ngành, lực lợng
chức năng cha đồng bộ, cha có sự thống nhất cao, công tác giám định cha đáp ứng
nhu cầu đấu tranh chống tội phạm. Kinh phí cho công tác đấu tranh chống sản
xuất và buôn bán hàng giả không có hoặc có rất ít dẫn đến hạn chế kết quả chung
V. Biện pháp khắc phục
Để khắc phục vấn đề này không chỉ là các cấp, các ngành mà còn đối với
toàn thể nhân dân nhất là các doanh nghiệp và ngời tiêu dùng.
1. Đối với các cấp các ngành
Chính quyền và các ban ngành chức năng các cấp cần có chính sách đầu t mở
rộng sản xuất, tạo việc làm và ổn định cho ngời lao động. Phải thực sự quan tâm
tạo điều kiện phát huy sản xuất, từng bớc nâng cao mức thu nhập, cải thiện đáng
kể đời sống cho cán bộ công nhân viên và nhân dân về vật chất, đồng thời tích cực
vận động mọi ngời dân tự nguyện, tự tố cáo, tố giác tội phạm, không tham gia vào
buôn bán sản xuất hàng giả, hàng kém chất lợng.
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Công tác chỉ đạo đấu tranh phòng chống sản xuất và buôn bán hàng giả phải
kiên quyết kịp thời, có tác dụng giáo dục răn đe phòng ngừa tội phạm.
Trng bày, triển lãm hàng thật, hàng giả ở từng địa phơng. Đa chúng ra để
giúp mọi ngời, mọi tầng lớp xã hội ý thức đợc tác hại ghê ghớm của hang giả, giúp
họ có thêm thông tin cần thiết, phân biệt đợc đâu là hàng thật đâu là hàng giả, qua
đó tập hợp đợc cộng đồng dân c cùng các cơ quan chức năng tham gia bài trừ hàng
giả, hàng kém chất lợng.
Qua việc triển lãm trng bày giúp cho ngời tiêu dùng có thêm ý thức, thông tin
để phân biệt đợc hàng thật, hàng giả, hiểu đợc tác hại ghê ghớm của nó, để không
bao giờ mua nhầm hàng, đồng thời tích cực tố giác với các cơ quan chức năng
những cơ sở, ổ nhóm sản xuất, tàng trữ kinh doanh hàng giả. Đồng thời cũng giúp
cho các doanh nghiệp hiểu rõ rằng, muốn sản xuất và kinh doanh tốt cần phải tuân
theo quy định của pháp luật, cụ thể là tuân theo tám nội dung bắt buộc ghi trên
nhãn hiệu hàng hoá, theo quyết định 178/1999/QĐ-TTG ngày 30/8/1990 của Thủ
tớng chính phủ về quy chế ghi nhãn hàng hoá lu thông trong nớc và xuất nhập
khẩu, tạo điêù kiện cho các cơ quan chức năng, ngời tiêu dùng biết rõ tên cơ sở
sản xuất, địa chỉ, điện thoại để có thể đối chiếu hoặc khiếu nại khi xảy ra các sự cố
về chất lợng hàng hoá và đây cũng là dịp để các nhà doanh nghiệp nghiên cứu thị
trờng,dành lại thị phần đã mất do nạn hàng giả, hàng kém chất lợng.
Rà xoát lại các văn bản pháp quy, xem cái nào phù hợp để sửa đổi, bổ xung,
cần cụ thể hoá các chế tài và làm rõ mức nào thì khởi tố hình sự, mức nào thì xử lý
hành chính, nâng một số khung hình phạt về hành vi sản xuất lu thông, tàng trữ và
buôn bán hàng giả.
Đồng thời phải thờng xuyên kiểm tra, thanh tra định kỳ sau cấp phép, quản lý
chặt các cơ sở kinh doanh trên địa bàn, kịp thời phát hiện, kiên quyết sử lý đối với
các tổ chức, cá nhân vi phạm và một điều rất quan trọng là đầu t thoả đáng cho
công tác chống hàng giả. Ngoài quỹ chống hàng giả nhà nớc nên hỗ trợ kinh phí từ
ngân sách, tạo điều kiện cho các lực lợng chức năng thực thi công vụ thuận lợi
hơn.
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
2. Đối với các doanh nghiệp
Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải chủ động bảo vệ chất lợng, mẫu
mã, quảng lý bao bì nhãn mác hàng hoá của cơ sở mình, chức năng trong việc
tuyên truyền hàng thật, hàng giả và chủ động phát hiện, phối hợp với các lực lợng
chức năng trong công tác đấu tranh phòng chống và buôn bán hàng giả.
Không buôn bán, kinh doanh, sản xuất, tàng chữ các loại hàng hoá kém chất
lợng.
Doanh nghiệp chủ động dán tem chống hàng giả cho sản phẩm của mình.
3. Với ngời tiêu dùng
Không mua hàng giả, hàng nhái hàng kém chất lợng và phải góp phần hỗ trợ
các chi cục Quản Lý Thị Trờng phòng chống và đẩy lùi tệ nạn hàng giả, khi phát
hiện đối tợng nào đó buôn bán tàng trữ hàng giả phải khai báo các đối tợng sản
xuất ấy cho nhà chức trách kịp thời, không tiếp tay cho bọn xấu.
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Kết luận
Thực trạng sản xuất và buôn bán hàng giả ở Việt Nam diễn biến khá phức tạp
với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Hàng giả xuất hiện ở mọi nơi, từ những mặt hàng
thông thờng đến những mặt hàng cao cấp, từ hàng tiêu dùng đến t liệu sản xuất.
Hàng giả đã và đang là nguy cơ đối với các nhà sản xuất trong nớc, ảnh hởng tiêu
cực đến môi trờng đầu t và sản xuất, nhiều mặt hàng ảnh hởng xấu đến sức khoẻ
và tính mạng của ngời tiêu dùng ảnh hởng nghiêm trọng đến sản xuất và lu thông
của doanh nghiệp, làm nản lòng các nhà đầu t.
Hiện nay trên thị trờng xuất hiện rất nhiều những mặt hàng làm giả với số l-
ợng lớn nhằm đáng là thật giả, giả thật đối với ngời tiêu dùng gây cho họ thiệt hại
về tài sản cũng nh sức khoẻ.
Nói tóm lại qua phân ở trên ta thấy nạn hàng giả đang là vấn đề cần quan tâm
của các cấp các ngành cũng nh mọi ngời dân. Hy vọng bằng nỗ lực của các lực l-
ợng chống hàng giả, bằng biện pháp hữu hiệu của nhà nớc và tất cả cộng đồng,
nạn hàng giả sẽ giảm và môi trờng kinh doanh sẽ trong sạch hơn.
Trong quá trình thực hiện đề tài, do hạn chế về thời gian và kinh nghiệm nên
sẽ không tránh khỏi những sai xót. Với hi vọng đợc hiểu thêm về đề tài một cách
tờng tận hơn, em rất mong đợc sự góp ý và chỉ bảo của thầy, cô.
Em xin chân thành cảm ơn!
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Tài liệu tham khảo
1. Báo thơng mại
2. Văn bản về pháp luật hình sự và tố tụng hình sự Việt Nam (140 CP)
3. Kinh doanh và pháp luật số 49 - 7/12/2000
4. Và các tài liệu khác
11

Xem chi tiết: Vấn đề hàng giả