Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
2.2.3Thuế là công cụ định hớng sản xuất, định hớng tiêu dùng
* Điều tiết sản xuất
Mỗi quốc gia mỗi nghành điều có các nghành kinh tế mũi nhọn.
Vì vậy, việc định hớng sản xuất ,tiêu dùng để khai thác tiềm năng
của ngành này là điều rất cần thiết của nhà nớc .Để thực hiện côn
gviệc này bên cạnh những chính sách chi tiêu tự cấp nhà nớc cần
sử dụng chính sách thuế .Thể hiện :
Thứ nhất
Sắp xếp và củng cố lại cơ cấu kinh tế theo hớng của nhà nớc .Các
quốc gia muốn phát triển kinh tế đều phải thực hiện một cơ cấu
kinh tế và tiến bộ phù hợp với tình hình ,điều kiện của nớc
mình .Thuế chính là công cụ đắc lực trong việc điều chỉnh theo
cơ cầu này .
Thứ hai
Tác động tích cực của thuế đối với sản xuất kinh doanh còn có
thể thể hiện ở chỗ hoàn thiện nghĩa vụ nộp thuế cho NHà nớc đòi
hỏi đối tợng nộp thuế phải thực hiện nghiâm ngặt chế độ hạch
toán kinh doanh ,tăng năng suất lao động ,áp dụng các thành tựu
khao học kĩ thuật trong sản xuất kinh doanh .
Thứ ba
Thuế là một trong những biện pháp đơch nhà nớc sử dụng để bảo
vệ nền sản xuất trong nớc ,thúc đẩy sự cạnh tranh chèn ép của n-
ớc ngoài cần thiết đối với nền kinh tế nớc ta hiện nay khi mà lực
lơch sản xuất cũng nh khả năng cạnh tranh của ta cha đủ mạnh
.Thực tế cho thấy thuế đã thể hiện mặt u thế hơn hẳn so với một
biện pháp khác để bảo hộ sãn xuất trong nớc .
*Điều tiết tiêu dùng
Các chính sách và biện pháp kinh tế đợc nhà nớc sử dụng để h-
ớng dẫn tiêu dùng thờng là đánh thuế với thuế suất cao vào
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
những mặt hàng cần hạn chế tiêu dùng nh những mặt hàng xa
xỉ ,những mặt hàng tiêu dùng có ảnh hởng không tốt đến sức
khoẻ .Sự điều tiết này cũng góp phần tiết kiệm chi tiêu ,tăng tích
luỹ ,hớng dẫn tiêu dùng lành mạnh .Ngoài ra nó cũng góp phần
làm cân bằng , bình đẳng hơn trong xã hội giữa ngời giàu và ngơi
nghèo .
2.2.4Bảo hộ sản xuất trong nớc thúc đẩy hội nhập kinh tế
Bảo hộ hợp lí nền kinh tế trong nớc tránh khỏi sự cạnh tranh từ
bên ngoài là hết sức cần thiết đối với các nớc chậm phát triển và
đang phát triển .Thuế thục hiện sự bảo hộ nền sản xuất nội địa và
kiểm tra kiểm soát hoạt động ngoại thơng thuế xuất nhập khẩu
.Sự u đãi các hiệp định về theo thông lệ quốc tế .Tóm lại thuế về
bản chất kinh tế là một công cụ tài chính hết sức quan trọng khôn
gchỉ tạo ra nguồn thu to lớn cho ngân sách nhà nớc mà còn có
khả năng tác đọng điều chỉnh kinh tế xã hội ở tầng vĩ mô .
3.Phân loại thuế
3.1Phân loại theo cơ sở đánh thuế
3.2Phân loại theo phơng thức đánh thuế
II Nội dung , phơng pháp tính và hạch toán thuế GTGT
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
1. Khái niệm thuế GTGT và sự cần thiết áp dụng thuế GTGT
1.1Khái niệm về thuế GTGT
-Định nghĩa
-Đối tợng tính thuế
-Đối tợng nộp thuế
1.2. Sự cần thiết áp dụng thuế GTGT thay thế thuế doanh thu
-Nhợc điểm của thuế doanh thu
-Ưu điểm và nhợc điểm của thuế GTGT
2.Khái quát thực tiễn áp dụng chế độ thuế GTGT ở một số nớc
2.1Nhu cầu áp dụng chế độ thuế GTGT ở một số khu vực kinh tế
điển hình
-Pháp
-Mĩ
-Trung Quốc
2.2Cơ cấu chế độ thuế GTGT
-Phạm vi áp dụng
-Căn cứ tính thuế
- Quy định về khấu trừ thuế
-Quy định u đăi , miễn giảm thuế
-Quy định về kê khai nộp thuế
3.Phơng pháp tính thuế GTGT ở nớc ta
3.1Phơng pháp khấu trừ
3.2Phơng pháp trực tiếp
3.3Ưu nhợc điểm của từng phơng pháp
4.Sổ sách chừng từ kế toán thuế GTGT
4.1Chứng từ
-Hoá đơn GTGT
-Hoá đơn bán hàng thông thờng
-Hoá đơn thu mua nông , lâm ,thuỷ sản của ngời trực tiếp sản
xuất
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
4.2 Sổ kế toán
-Sổ theo dõi thuế GTGT
-Sổ chi tiết thuế GTGT đợc hoàn lại
-Sổ chi tiết thuế GTGT đợc miễn giảm
-Báo cáo thuế GTGT
5. Nguyên tắc hạch toán thuế GTGT
6.Hạch toán thuế GTGT
6.1 Tài khoản sử dụng
a. Tài khoản ( TK) 133- thuế GTGT đợc khấu trừ
-Kết cấu và nội dung TK 133
>Bên Nợ
>Bên Có
>Số d bên Nợ
>TK133 có 2 TK cấp 2:
+TK1331: Thuế GTGT đợc khấu trừ của hàng hoá ,dịch vụ
+TK1332:Thuế GTGT đợc khấu trừ của TSCĐ
b.TK3331-Thuế GTGT phải nộp
-Kết cấu và nội dung của TK 3331
>Bên Nợ
>Bên Có
>Số d bên Nợ
>Số d bên Có
>TK 3331 có 2 TK cấp 2
+TK 33311-Thuế GTGT đầu ra
+TK33312-Thuế GTGT hàng nhập khẩu
6.2 Phơng pháp hạch toán
a. Theo phơng pháp khấu trừ
-Hạch toán thuế GTGT đầu vào
-Hạch toán thuế GTGT đầu ra
-Hạch toán thuế GTGT phải nộp
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
-Hạch toán hoàn thuế GTGT
-Hạch toán miễn giảm thuế GTGT
-Hạch toán thuế GTGT ở đơn vị và ở tổng công ty
+ Sơ đồ hạch toán
b. Hạch toán thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp
-Phơng pháp hạch toán
-Sơ đồ hạch toán
7. Quan hệ thuế GTGT với các loại thuế khác
+Với thuế xuất nhập khẩu
+Với thuế TTĐB
+Với thuế TNDN
Chơng II: Thực trạng hạch toán thuế GTGT
trong các doanh nghiệp
I. Những thành tựu đạt đợc
- Sự thay đổi phơng pháp tính thuế tránh đợc sự chồng chéo ,
buộc chủ thề phải làm quen với các hoá đơn chứng từ
Thuế GTGT đợc tính theo 2 phơng pháp :phơng pháp khấu trừ và
phơng pháp trực tiếp .Các cơ sở kinh doanh phải áp dụng phuơng
pháp khấu trừ là hầu hết và phải đáp ứng quy định về sổ sách kế
toán , hạch toán số thuế đầu ra và số thuế đầu vào .Với phơng
pháp khấu trừ thuế GTGT đã thể hiện rõ bản chất thuế gián
thu .Chủ thể kinh doanh chỉ là ngời thu thuế hộ nhà nớc .Thói
quen về thuế chồng thuế sẽ không còn lí do tồn tại .Thay vào đó
là một t duy mới chủ động , tự hoàn thiện đợc thể hiện ở một
phần rất quan trọng là phơng pháp tính thuế.
Việc bổ sung thêm TK 1331 ( Thuế GTGT đầu vào và sửa đổi
TK3331 từ thuế doanh thu sang thuế GTGT phải nộp đã giúp các
doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc theo dõi tình hình thanh
toán với các cơ quan nhà nớc cũng nh đáp ứng thoả đáng nhu cầu
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
của ngời sử dụng thông tin kế toán , chấn chỉnh công tác hạch
toán kế toán đặc biệt là khu vực kinh tế t nhân .
Có thể thấy , việc kê khai thuế GTGT , khấu trừ thuế GTGT đầu
vào thực hiện nguyên tắc phải có hoá đơn , chứng từ đã thúc đẩy
các doanh nghiệp , ngời kinh doanh chú trọng tổ chức tốt hơn
công tác mở sổ sách kế toán , ghi chép , quản lí và sử dụng tố hơn
hoá đơn chứng từ. Theo cuộc điều tra năm 1999 số lợng hoá đơn
sử dụng tăng gấp đôi so với năm 1998 và điều đó thể hiện một b-
ớc tiến mới trong công tác sử dụng hoá đơn và quản lí của doanh
nghiệp .
Việc thực hiện thuế GTGT với ba thuế suất 0%, 5% , 10% .ít hơn
so với 11 mức thuế suất doanh thu trớc đây (từ 0,5% đến 30% )
cũng đòi hỏi các doanh nghiệp phải tổ chức lại sản xuất kinh
doanh , thực hiện hạch toán kinh doanh , tính toán giá thành giá
bán phù hợp với thị trờng và nộp đợc thuế ,vì thế hiệu qủ kinh
doanh sẽ cao . Nhiều các doanh nghiệp thuộc những ngành nh cơ
khí , dệt may , gia dày , mía đờng trớc khi thực hiện luật thuế
GTGT , sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn , kinh doanh
không có hiệu qủa .Nhng sau khi thực hiện sắc thuế này đa số
các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đã có hiệu quả , nộp đủ
thuế theo quy định .
Về vấn đề thị trờng giá cả, giá một số mặt hàng lơng thực , thực
phẩm công nghệ phẩm , y tế đã nhích lên , và dần dần do sự chỉ
đạo của các cấp trung ơng đén địa phơng tăng cờng quản lí tốt ,
nên thị trờng giá cả trở nên ổn định , không có những biến động
lớn .Cho đến năy , các doanh nghiệp đã thực hiện công tác kế
toán , hoá đơn chứng từ theo chế độ nhà nớc .Việc quyết toán
thuế đợc thực hiện nhanh chóng có nhiều tiến bộ so với những
năm trớc đây .Từ đó tạo điều kiện để cơ quan thuế và các cơ quan
quản lí nhà nớc kiểm tra , giám sát hoạt động sản xuất kinh
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
doanh của doanh nghiệp làm cho các hoạt động kinh tế đợc lành
mạnh , chống việc thất thu cho ngân sách nhà nớc .Điếu đó phần
nào làm giảm tiêu cực trong xã hội , góp phần ổn định kinh tế .
đối với những công trình xây dựng cơ bản đợc hạch toán riêng ,
không tính vào giá thành công trình , không phải khấu hao tài sản
sau này mà đợc khấu trừ hoặc hoàn thuế tạo điều kiện cho giá
thành của nó giảm .(khoảng 10%).Mặt khác khi nhập khẩu thiết
bị , máy móc , phơng tiện vận tải chuyên dùng ,laọi trong nớc cha
sản xuất đợc để đầu t tài sản cố định theo dự án thì không chịu
thuế GTGT .Đối với các công trình đầu t bằng vốn ODA không
hoàn lại thì không chịu thuế GTGT , nếu không thuộc vốn ODA
vay thì đợc hoàn thuế GTGT trong 3 ngày kể từ ngày nộp tờ
khai .Chính điều đó đã góp phần khuyến khích đầu t , thúc đẩy
phát triển kinh doanh .
Bên cạnh đó , đối với các cơ quan thuế , các quy định về việc
đăng kí mã số thuế và việc lập tờ khai thuế đã góp phần giúp cơ
quan thuế nắm đợc đối tợng nộp thuế và quản lí tốt hơn .Đến hết
năm 2000 là 1.212,139 đối tợng .
Nói chung việc nớc ta thực hiện luật thuế GTGT và các phơng
pháp hạch toán thuế GTGT trong bối cảnh kinh tế đất nớc đang
gặp nhiều khó khăn do thiên tai lũ lụt và những cuộc khủng
hoảng tài chính tiền tệ trong khu vực nhng tình hình giá cả thị tr-
ờng không có biến động lớn ,vẫn đảm bảo số thu ngân sách nhà
nớc theo yêu cầu đặt ra .Không những thế còn góp phần khuyến
khích mạnh mẽ đầu t phát triển và xuất khẩu , thúc đẩy các doanh
nghiệp hạch toán kinh doanh , tăng cờng quản lí là một thành
công rất lớn , đợc chuyên gia nớc ngoài đánh giá cao . Những
điều đó phần nào tạo điều kiện để VN hội nhập vào nền kinh tế
thế giới.
II.Những tồn tại
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
-Sự phân chia đối tợng chịu thuế và đối tợng không chịu thuế
gây hiện tợng phân đoạn các hoạt động kinh tế.
Xét trờng hợp cá ngành sử dụng nguyên liệu không chịu thuế
GTGT để sản xuất ra các sản phẩm chịu thuế GTGT VD nh
ngành sản xuất bột canh từ nguyên liệu muối là đối tợng không
chịu thuế GTGT , do vậy không phát sinh thuế GTGT đầu vào
khi mua nguyên liệu .Trong khi đó sản phẩm tạo ra lại thuộc diện
chịu thuế GTGT , nên khi bán thành phẩm doanh nghiệp phải nộp
cho nhà nớc số thuế GTGT đầu ra phát sinh ma fkhông đợc khấu
trừ đầu vào tơng ứng tính trên nguyên giá vật liệu mua vào .Do
vậy sẽ ảnh hởng đến giá bán , doanh thu của doanh nghiệp .Ví dụ
khác nh ngành in báo chí , sách giáo khoa khi bán hàng không
phát sinh thuế nhng khi mua nguyên liệu sản xuất nh giấy ,
điện , lại phải chịu 10% thuế GTGT đầu vào .Do khong có thuế
đầu vào để khấu trừ nên số thuế GTGT phải trả trớc đó sẽ tính
vào giá thành sản phẩm , gây khó khăn cho việc tiêu thụ .
Thú hai . Việc sử dụng hoá đơn nảy sinh nhiều vấn đề .
ỉng với hai phơng pháp tính thuế đã nêu là hai loại hoá đơn :Hoá
đơn GTGT (có sự tách biệt thuế GTGT ) và hoá đơn bán hàng
thông thờng ( gộp cả thuế GTGT vào tổng giá thanh toán )
Luật thuế quy định rằng trờng hợp những cơ sở kinh doanh mua
vật t hàng hoá không có hoá đơn chứng từ , hoặc có hoá đơn
chứng từ nhng không phải là hoá đơn chứng từ thuế GTGT , hoặc
hoá đơn chngtừ thuế GTGT nhng không ghi riêng số thuế GTGT
ngoài giá bán thì không đợc khấu trừ thuế GTGT đầu vào ( trừ
mọtt vài trờng hợp có quy định riêng ).Tuy nhiên trong nền kinh
tế không phải các khu vực kinh doanh nộp thuế theo từng phơng
pháp hoạt động riêng biệt với nhau mà có quan hệ mua bán trao
đổi .Cho nên nếu doanh gnhiệp nộp thuế theo phơng pháp khấu
trừ mà có quan hệ mua bán trao đổi với nhóm đối tợng nộp thuế
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
theo phơng pháp trực tiếp thì sẽ không đợc khấu trừ phần thuế
GTGT đầu vào mặc dù họ đẫ phải trả thuế GTGT cho số hàng
mua đó .Trong điều kiện nớc ta hiện nay , khu vực kinh doanh sử
dụng hoá đơn thong thờng khôn gghi riêng thuế GTGT vẫn còn
chiếm tỉ trọng lớn nen đây cũng chính là một vớng mắc không
nhỏ.
Khi chúng ta áp dụng phơng pháp khấu trừ thì hoá đơn chứng từ
đợc coi là quan trọng nhất và cơ chế khấu trừ là điểm cốt lõi
quyết định tính hiện đại và trung lập của thuế GTGT .Do vậy
trong trờng hợp cơ sở sản xuất , chế biến mua nguyên vật liệu là
nông , lâm , thuỷ sản cha qua chế biến của ngời sản xuất bán ra
không vó hoá đơn chứng từ và một số trờng hợp khác nh sắt
thép , phế liệu , sẽ đợc tính khấu trừ phần thuế đầu vào theo tỷ lệ
quy định trên trị giá hàng mua vào , suy ra sẽ không phản ng
đúng bản chất của thuế GTGT bởi vì số thuế đợc khấu trừ đầu
vào đợc xác định trên số thuế GTGT thực tế phát sinh khi mua
hàng mà nếu khấu trừ theo tỷ lệ quy định nh trên sẽ phản ánh
không chính xác số thực tế đợc .
Ngoài ra vẫn còn nhiều trờng hợp thực hiện cha tốt việc quản lí ,
sử dụng hoá đơn chứng từ cha thể hiện tốt .VD bán hàng không
xuất hoá đơn chứng từ , in và sử dụng hoá dơn giả , mua đi , bán
lại hoá đơn , viết không đúng doanh số trên hoá đơn .Trong trờng
hợp không có hoá đơn GTGT , việc cho khấu trừ đầu vào theo
một tỷ lệ ấn định xuất phát từ tình hình thực tế của VN và nhằm
khuyến khích cũng nh đảm bảo công bằng đối với các mặt hàng
nông , lâm , thuỷ sản , phế liệu do gần 80% dân số VN sản xuất
ra .Chính đây cũng là việc phát sinh ra những mâu thuẫn hoặc lợi
dụng sơ hở để chiếm đoạt trôn tránh thuế , gây thất thu cho ngân
sách nhà nớc.
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Thứ ba .Việc tính toán thuế còn gặp nhiều khó khăn , lúng túng .
Trogn hai phơng pháp tính thuế chỉ có phơng pháp khấu trừ thể
hiện sự trung lập kinh tế của thuế GTGT .Đối với cách tính thuế
GTGT theo phơng pháp trực tiếp , thời điểm ban đầu đợc coi là
phù hợp với hoàn cảnh kinh tế , với các cơ sở kinh doanh nhỏ và
các hộ kinh doanh cá thể cha có điều kiện thực hiện chế độ hoá
đơn chứng từ đầy đủ áp dụng phơng pháp khấu trừ.Các đối tợng
này vẫn phải ghi sổ sách đầy đủ thì mới xác định đợc doanh số
bán hàng và giá vốn đầu vào để tính GTGT làm căn cứ tính
thuế .Nh vậy nếu thực hiện đợc và chấp nhận tố chế độ ghi sổ thì
họ đã có đủ căn cứ nộp thuế theo phơng pháp khấu trừ .Còn trong
trờng hợp không thực hiện đợc thì việc xác định GTGT làm căn
cứ dễ tạo ra sự nhầm lẫn tránh nghĩa vụ thuế bằng cách khai giảm
doanh thu .Nh vậy phơng pháp trực tiếp chỉ là một cách tiếp cận
khoa học trong gnhiên cứu nhăm chỉ rõ thuế GTGT là loại thuế
chỉ đánh vào giá trị tăng thêm khi có GTGT xuất hiện hơn là để
tính thuế và thu thuế .Tính toán theo phơng pháp nằy phức tạp và
dễ gây nhầm lẫn , khó áp dụng trong các doanh nghiệp Một điểm
nữa cần nói tới là đại bộ phận các đối tợng nộp thuế theo phơng
pháp trực tiếp đang nộp theo mức khoán mang tính chủ quan ,cha
xát thực với thực tiễn nên dẫn đến không công bằng .
Quy định không tính thuế đầu ra và xác định thuế GTGT đầu vào
đợc nêu tron là cha rõ ràng dễ dẫn đến cơ sở kinh doanh vận
dụng khác nhau nh các trờng hợp :
Cơ sỏ mua ngoài dùng để khuyến mại hay tiếp thị , quảng cáo,
nếu phát sinh chi phi phí tiếp tân hội nghị có chứng từ theo quy
định của bộ tài chính bằng hoặc vợt quá tỷ lệ chi phí khác khống
chế theo quy định nhng đồng thời cơ sở cũng phát sinh các chi
phi phí khuyến mại , tiếp thị , quảng cáo có chứng từ theo quy
định , thì cơ sở sẽ xét mức thứ tự u tiên các khoản chi phí này
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét