Thietkebiging

MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHUYÊN ĐỀ
“NÂNG CAO NĂNG LỰC THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY” CHO GIÁO VIÊN.
Mục tiêu:
Mục tiêu:
Sau khi học xong chuyên đề này người học sẽ có khả năng:
Sau khi học xong chuyên đề này người học sẽ có khả năng:
Kiến thức:
Kiến thức:


- Nhận thức được vai trò của thiết kế bài giảng trong việc nâng cao chất lượng dạy học.
- Nhận thức được vai trò của thiết kế bài giảng trong việc nâng cao chất lượng dạy học.


- Giải thích được các khái niệm về dạy, học, thiết kế bài giảng theo quan điểm đổi mới PP dạy
- Giải thích được các khái niệm về dạy, học, thiết kế bài giảng theo quan điểm đổi mới PP dạy
học.
học.


- xác định được mục tiêu, nội dung và lựa chọn PP thực hiện bài giảng.
- xác định được mục tiêu, nội dung và lựa chọn PP thực hiện bài giảng.
Kỹ năng:
Kỹ năng:




Vận dụng kiến thức đã học để thiết kế bài giảng theo PP mới.
Vận dụng kiến thức đã học để thiết kế bài giảng theo PP mới.
Thái độ:
Thái độ:




Tích cực thực hiện mục tiêu đổi mới PP thiết kế bài giảng
Tích cực thực hiện mục tiêu đổi mới PP thiết kế bài giảng




I. Các quan điểm mới về dạy học:
I. Các quan điểm mới về dạy học:
1.Học:
1.Học:
Học là quá trình tự biến đổi làm phong phú mình bằng cách chọn nhập và xử lý thông tin lấy từ môi
Học là quá trình tự biến đổi làm phong phú mình bằng cách chọn nhập và xử lý thông tin lấy từ môi
trường xung quanh.
trường xung quanh.
Học có 2 chức năng: Lĩnh hội và tự điều khiển mình
Học có 2 chức năng: Lĩnh hội và tự điều khiển mình
2. Dạy:
2. Dạy:
Dạy là quá trình giúp cho người học tự mình chiếm lĩnh kiến thức từ đó mà hình thành và phát
Dạy là quá trình giúp cho người học tự mình chiếm lĩnh kiến thức từ đó mà hình thành và phát
triển nhân cách.
triển nhân cách.
Dạy có 2 chức năng: Truyền đạt thông tin và điều khiển hoạt động học
Dạy có 2 chức năng: Truyền đạt thông tin và điều khiển hoạt động học
3. Người học cần làm gì để đạt được mục tiêu
?
?
Tự đặt vấn đề
Tự đặt vấn đề
Tự tìm cách giải quyết vấn đề theo nhiều hướng, nhiều phương thức khác nhau.
Tự tìm cách giải quyết vấn đề theo nhiều hướng, nhiều phương thức khác nhau.
Có ý chí theo đuổi mục đích đến cùng.
Có ý chí theo đuổi mục đích đến cùng.
Tự đánh giá kết quả tìm được
Tự đánh giá kết quả tìm được
II. Thiết kế bài giảng:
II. Thiết kế bài giảng:
1.
1.
Khái niệm:
Khái niệm:
Thiết kế bài giảng là việc xác định mục tiêu, nội dung, phương pháp, thời gian mà người dạy tổ
Thiết kế bài giảng là việc xác định mục tiêu, nội dung, phương pháp, thời gian mà người dạy tổ
chức cho người học chủ động thực hiện việc chiếm lĩnh kiến thức
chức cho người học chủ động thực hiện việc chiếm lĩnh kiến thức


2. Xu hướng của việc thiết kế bài giảng hiện nay:
2. Xu hướng của việc thiết kế bài giảng hiện nay:
Xu hướng mới của việc thiết kế bài giảng hiện nay chủ yếu là thiết kế các
Xu hướng mới của việc thiết kế bài giảng hiện nay chủ yếu là thiết kế các
hoạt động của người học
hoạt động của người học
để
để
trong quá trình dạy học, người dạy sẽ tổ chức các hoạt động đó giúp cho người học chủ động chiếm lĩnh tri
trong quá trình dạy học, người dạy sẽ tổ chức các hoạt động đó giúp cho người học chủ động chiếm lĩnh tri
thức.
thức.
3. Trước khi thiết kế bài giảng cần làm gì?
3. Trước khi thiết kế bài giảng cần làm gì?
Cần trả lời các câu hỏi sau:
Cần trả lời các câu hỏi sau:
- Tại sao người học phải học bài này?
- Tại sao người học phải học bài này?
- Ai thực hiện?
- Ai thực hiện?
- Học về cái gì?
- Học về cái gì?
- Dạy học như thế nào?
- Dạy học như thế nào?
- Học ở đâu?
- Học ở đâu?
- Học khi nào, trong thời gian bao lâu?
- Học khi nào, trong thời gian bao lâu?




CÁC THAO TÁCCỦA CÁC BƯỚC THIẾT KẾBÀI GIẢNG
CÁC THAO TÁCCỦA CÁC BƯỚC THIẾT KẾBÀI GIẢNG
I. Xác định mục tiêu bài giảng:

1. Tại sao phải xác định mục tiêu bài giảng:
Mục tiêu bài giảng là một
Mục tiêu bài giảng là một
tuyên bố chính xác
tuyên bố chính xác
những gì mà người học có thể làm được sau bài giảng.
những gì mà người học có thể làm được sau bài giảng.
Các mục tiêu bài giảng giúp người dạy định hướng trong việc xác định các kết quả học tập: tức là những kiến
Các mục tiêu bài giảng giúp người dạy định hướng trong việc xác định các kết quả học tập: tức là những kiến
thức, kỹ năng mà người học phải đạt được sau khi học xong, từ đó xác định những nội dung và lựa chọn
thức, kỹ năng mà người học phải đạt được sau khi học xong, từ đó xác định những nội dung và lựa chọn
phương pháp dạy học phù hợp.
phương pháp dạy học phù hợp.


2. Cách xác định mục tiêu bài giảng:
2. Cách xác định mục tiêu bài giảng:
- Các mục tiêu bài giảng thường được cụ thể hóa bởi những yêu cầu về:
- Các mục tiêu bài giảng thường được cụ thể hóa bởi những yêu cầu về:
Kiến thức kỹ năng và thái độ
Kiến thức kỹ năng và thái độ
mà người học đạt được sau bài giảng.
mà người học đạt được sau bài giảng.
- Đó là những kết quả học tập cần đạt, là câu trả lời cho câu hỏi: “Người học phải có khả năng làm
- Đó là những kết quả học tập cần đạt, là câu trả lời cho câu hỏi: “Người học phải có khả năng làm
được gì vào cuối bài học?”
được gì vào cuối bài học?”
Mục tiêu phải được diễn đạt bằng những động từ có thể
Mục tiêu phải được diễn đạt bằng những động từ có thể
xác định được và đo đạc được
xác định được và đo đạc được
, cần
, cần
tránh những từ chung chung như: nắm được, hiểu được
tránh những từ chung chung như: nắm được, hiểu được
Có các mức độ sau
Có các mức độ sau
đây:
đây:
Kiến thức:
Kiến thức:


- Biết: Nhắc lại được, kể tên được, trình bày được, diễn đạt được.
- Biết: Nhắc lại được, kể tên được, trình bày được, diễn đạt được.


- Hiểu: Giải thích được, chứng minhđược, phân tích được, nhận xét được, đánh giá được.
- Hiểu: Giải thích được, chứng minhđược, phân tích được, nhận xét được, đánh giá được.
Kỹ năng:
Kỹ năng:




-Làm (vận dụng được, lắp ráp được, vận hành được
-Làm (vận dụng được, lắp ráp được, vận hành được
. - Sáng tạo: Sáng tác được, cải tiến được.
. - Sáng tạo: Sáng tác được, cải tiến được.
Thái độ:
Thái độ:
trao đổi, hỏi, trả lời, đề xuất, tích cực
trao đổi, hỏi, trả lời, đề xuất, tích cực


VD: Sau khi học xong bài này người học sẽ có khả năng:
VD: Sau khi học xong bài này người học sẽ có khả năng:
Nhận thức:
Nhận thức:


Kể tên, diễn đạt, soạn thảo, tóm tắt, phân tích, rút ra, sắp xếp được, áp dụng, liên hệ, thiết kế
Kể tên, diễn đạt, soạn thảo, tóm tắt, phân tích, rút ra, sắp xếp được, áp dụng, liên hệ, thiết kế
được
được
Kỹ năng thực hành:
Kỹ năng thực hành:
Xây dựng, lắp ráp, vận hành được
Xây dựng, lắp ráp, vận hành được
Thái độ:
Thái độ:
Hỏi, trả lời, đề xuất, tuân thủ
Hỏi, trả lời, đề xuất, tuân thủ
Mục tiêu phải được xem rõ ở các khía cạnh sau:
- Khả năng thực hiện.
- Khả năng thực hiện.
- Chuẩn tối thiểu người học đạt được về 1 loại kỹ năng.
- Chuẩn tối thiểu người học đạt được về 1 loại kỹ năng.
- Các điều kiện phục vụ cho việc học tập và kiểm tra đánh giá học viên.
- Các điều kiện phục vụ cho việc học tập và kiểm tra đánh giá học viên.
3. Tác dụng của việc xác định chính xác các kết quả học tập cần đạt:
3. Tác dụng của việc xác định chính xác các kết quả học tập cần đạt:
Giúp cho giáo viên lựa chọn PP giảng dạy và các tài liệu giảng dạy.
Giúp cho giáo viên lựa chọn PP giảng dạy và các tài liệu giảng dạy.
Là hướng dẫn cho giáo viên xây dựng các bài kiểm tra và các công cụ khác để đánh giá kết quả học tập
Là hướng dẫn cho giáo viên xây dựng các bài kiểm tra và các công cụ khác để đánh giá kết quả học tập
của HS.
của HS.
Giúp cho người học định hướng rõ ràng về kết quả học tập mà họ cần đạt được và lựa chọn PP học.
Giúp cho người học định hướng rõ ràng về kết quả học tập mà họ cần đạt được và lựa chọn PP học.
Tạo cơ sở đánh giá khóa học và kiểm soát chất lượng của quá trình học tập
Tạo cơ sở đánh giá khóa học và kiểm soát chất lượng của quá trình học tập
I. Xác định mục tiêu bài giảng:
I. Xác định mục tiêu bài giảng:
1. Tại sao phải xác định mục tiêu bài giảng:
1. Tại sao phải xác định mục tiêu bài giảng:
2. Cách xác định mục tiêu bài giảng:
2. Cách xác định mục tiêu bài giảng:
3. Tác dụng của việc xác định chính xác các kết quả học tập cần đạt:
3. Tác dụng của việc xác định chính xác các kết quả học tập cần đạt:


II. Xác định nội dung bài giảng:
II. Xác định nội dung bài giảng:
1. Ý nghĩa của việc xác định nội dung bài giảng:
1. Ý nghĩa của việc xác định nội dung bài giảng:
Giúp người giảng không bị chệch hướng vào những chi tiết vụn vặt và chủ động trong việc sắp xếp thời
Giúp người giảng không bị chệch hướng vào những chi tiết vụn vặt và chủ động trong việc sắp xếp thời
gian hợp lý cho những nội dung đó
gian hợp lý cho những nội dung đó
Sơ đồ về việc xác định tầm quan trọng của nội dung kiến thức
PHẢI BIẾT - NÊN BIÊT - CÓ THỂ BIẾT
Phải biết:
Phải biết:
Những điểm mà người học phải biết để đạt được kết quả học tập(mục tiêu)
Những điểm mà người học phải biết để đạt được kết quả học tập(mục tiêu)
Nên biết:
Nên biết:
Có thể là quan trọng song không nhất thiết phải biết.
Có thể là quan trọng song không nhất thiết phải biết.
Có thể biết:
Có thể biết:
Các thông tin khác liên quan tới kết quả học tập cần đạt song không thiết yếu
Các thông tin khác liên quan tới kết quả học tập cần đạt song không thiết yếu
2. Lập trình tự nội dung bài giảng:
2. Lập trình tự nội dung bài giảng:
- Từ cái đã biết tới cái chưa biết.
- Từ cái đã biết tới cái chưa biết.
- Từ cái đơn giản đến cái phức tạp.
- Từ cái đơn giản đến cái phức tạp.
- Từ VD cụ thể tới các quy tắc trừu tượng.
- Từ VD cụ thể tới các quy tắc trừu tượng.
- Từ các nguyên tắc chung chung tới các ứng dụng cụ thể.
- Từ các nguyên tắc chung chung tới các ứng dụng cụ thể.
- Quan sát tới lập luận
- Quan sát tới lập luận
- Tổng thể tới các bộ phận và từ bộ phận quay lại tổng thể.
- Tổng thể tới các bộ phận và từ bộ phận quay lại tổng thể.


Sử dụng công thức GLOSS
Sử dụng công thức GLOSS
G-Get the trainees attention: Thu hút sự chú ý của HS vào bài.
G-Get the trainees attention: Thu hút sự chú ý của HS vào bài.
L-Link with things the trainees my already have experienced: Liên hệ với những gì HS biết.
L-Link with things the trainees my already have experienced: Liên hệ với những gì HS biết.
O-Outcomes of the session: Kết quả học tập cần đạt.
O-Outcomes of the session: Kết quả học tập cần đạt.
S-Structure of the session: Cấu trúc bài giảng.
S-Structure of the session: Cấu trúc bài giảng.
S-Stimulate motivation: Kích thích động cơ học tập
S-Stimulate motivation: Kích thích động cơ học tập
3. Thiết kế bài giảng:
3. Thiết kế bài giảng:
a. Thiết kế phần mở bài:
a. Thiết kế phần mở bài:
Lưu ý
Lưu ý
- Nên dành từ 3-5 phút cho phần giới thiệu với một bài giảng 45 phút
- Nên dành từ 3-5 phút cho phần giới thiệu với một bài giảng 45 phút
- Cần giới thiệu mục tiêu bài giảng và cấu trúc bài giảng (những việc HS sẽ làm, nội dung cho HS biết) để
- Cần giới thiệu mục tiêu bài giảng và cấu trúc bài giảng (những việc HS sẽ làm, nội dung cho HS biết) để
họ chuẩn bị tinh thần.
họ chuẩn bị tinh thần.
b. Thiết kế phần thân bài:
b. Thiết kế phần thân bài:

Giáo viên cần trả lời câu hỏi: “HS cần học nội dung gì để đạt được mục tiêu?”
Giáo viên cần trả lời câu hỏi: “HS cần học nội dung gì để đạt được mục tiêu?”
- Phải xác định nội dung bài giảng và quan trọng là xác định xem nội dung nào là thực sự quan trọng
- Phải xác định nội dung bài giảng và quan trọng là xác định xem nội dung nào là thực sự quan trọng
để HS đạt được những điều phải biết, nên biết và có thể biết.
để HS đạt được những điều phải biết, nên biết và có thể biết.
- Lập trình tự nội dung: Lập trình tự các hoạt đông như thế nào để tạo điều kiện tối ưu cho hoạt động
- Lập trình tự nội dung: Lập trình tự các hoạt đông như thế nào để tạo điều kiện tối ưu cho hoạt động
ht của HS.
ht của HS.
- Chọn các hoạt động để chuyển tải nội dung: Mỗi nội dung chọn 1-2 hoạt động.
- Chọn các hoạt động để chuyển tải nội dung: Mỗi nội dung chọn 1-2 hoạt động.
- Sau mỗi nội dung cần tóm tắt một số kiến thức cơ bản của nội dung đó.
- Sau mỗi nội dung cần tóm tắt một số kiến thức cơ bản của nội dung đó.
c. Thiết kế phần kết thúc bài giảng: Sử dụng công thức OFF
c. Thiết kế phần kết thúc bài giảng: Sử dụng công thức OFF
O: Outcomes – Các kết quả
O: Outcomes – Các kết quả
F: Feedback – Ý kiến phản hồi.
F: Feedback – Ý kiến phản hồi.
F: Future – Hướng tới tương lai
F: Future – Hướng tới tương lai


O - Các kết quả:
O - Các kết quả:
Giáo viên tổng kết một cách cô đọng kết quả của bài giảng và xác định xem HS đã đạt
Giáo viên tổng kết một cách cô đọng kết quả của bài giảng và xác định xem HS đã đạt
được chưa bằng cách quan sát hoặc hỏi họ.
được chưa bằng cách quan sát hoặc hỏi họ.
F-Ý kiến phản hồi:
F-Ý kiến phản hồi:
GV hỏi ý kiến phản hồi từ HS về sự phù hợp của tài liệu, PP
GV hỏi ý kiến phản hồi từ HS về sự phù hợp của tài liệu, PP
F-Hướng tới tương lai:
F-Hướng tới tương lai:
Gợi cho HS bài hôm nay gắn kết như thế nào tới bài giảng sắp tới
Gợi cho HS bài hôm nay gắn kết như thế nào tới bài giảng sắp tới
(Độ dài khoảng 5-10’ cho bài giảng 60’)
(Độ dài khoảng 5-10’ cho bài giảng 60’)
Nội dung chính của phần kết luận:
Nội dung chính của phần kết luận:
- Tóm tắt nội dung.
- Tóm tắt nội dung.
- Củng cố lại các điểm chính.
- Củng cố lại các điểm chính.
- Cô đọng nội dung dưới dạng ghi nhớ được.
- Cô đọng nội dung dưới dạng ghi nhớ được.
- Mời người học nêu ý kiến, quan điểm.
- Mời người học nêu ý kiến, quan điểm.
- Mời ý kiến phản hồi 2 chiều.
- Mời ý kiến phản hồi 2 chiều.
- Chỉ ra những mặt tích cực của HS.
- Chỉ ra những mặt tích cực của HS.
- Hướng tới tương lai.
- Hướng tới tương lai.
III. Lựa chọn phương pháp dạy học:
III. Lựa chọn phương pháp dạy học:
1. Một số phương pháp thông dụng:
1. Một số phương pháp thông dụng:


- Phương pháp thuyết trình
- Phương pháp thuyết trình


- PP thảo luận có hướng dẫn.
- PP thảo luận có hướng dẫn.


- PP nghiên cứu tình huống.
- PP nghiên cứu tình huống.


- PP động não.
- PP động não.


- PP trao đổi nhóm.
- PP trao đổi nhóm.


- PP thảo luận tự do.
- PP thảo luận tự do.


- PP đóng vai.
- PP đóng vai.


- Các PP trò chơi.
- Các PP trò chơi.


- Tham quan học tập tại hiện trường
- Tham quan học tập tại hiện trường


2. Lựa chọn phương pháp
2. Lựa chọn phương pháp
Lựa chọn PPDH là khâu cực kỳ quan trọng, mang ý nghĩa sống còn của quá trình chuẩn bị bài giảng.
Lựa chọn PPDH là khâu cực kỳ quan trọng, mang ý nghĩa sống còn của quá trình chuẩn bị bài giảng.
Cần biết phối hợp các PPDH cho phù hợp với các hoạt động học tập và phong cách học tập của HS.
Cần biết phối hợp các PPDH cho phù hợp với các hoạt động học tập và phong cách học tập của HS.
Có thể kiểm tra tính đúng đắn, hợp lý của việc lựa chon PPDH bằng cách trả lời các câu hỏi sau
Có thể kiểm tra tính đúng đắn, hợp lý của việc lựa chon PPDH bằng cách trả lời các câu hỏi sau
đây:
đây:
- PP có phù hợp với mục tiêu đã chọn không?
- PP có phù hợp với mục tiêu đã chọn không?
- Có phù hợp với đặc điểm của HS không?
- Có phù hợp với đặc điểm của HS không?
- Có phù hợp với trang thiết bị, phương tiện ?
- Có phù hợp với trang thiết bị, phương tiện ?
- Có thể tạo cơ hội thực hành, cho thông tin phản hồi, củng cố và điều chỉnh không?
- Có thể tạo cơ hội thực hành, cho thông tin phản hồi, củng cố và điều chỉnh không?
- Có tạo cơ hội cho HS liên hệ với những gì đọc được không?
- Có tạo cơ hội cho HS liên hệ với những gì đọc được không?
- Có tạo cơ hội và khuyến khích học tập tự quản k?
- Có tạo cơ hội và khuyến khích học tập tự quản k?
- Có đủ đa dạng để duy trì hứng thú của HS k?
- Có đủ đa dạng để duy trì hứng thú của HS k?
- Có phù hợp với trình độ CM và SP của GV k?
- Có phù hợp với trình độ CM và SP của GV k?
- Có đáp ứng được yêu cầu của HS trong bài giảng k?
- Có đáp ứng được yêu cầu của HS trong bài giảng k?


Mẫu giáo án
Mẫu giáo án
Tên bài:
Tên bài:
Mục tiêu học tập:
Mục tiêu học tập:
Nguồn lực:
Nguồn lực:
I. Mở đầu (GLOSS):
I. Mở đầu (GLOSS):
II. Thân bài:
II. Thân bài:
III. Củng cố (OFF)
III. Củng cố (OFF)
Thời gian


Nội dung


Hoạt động-PP




THỰC HIỆN BÀI GIẢNGLÝ THUYẾT
THỰC HIỆN BÀI GIẢNGLÝ THUYẾT
Với 1 bài giảng lý thuyết cần chia thông tin thành những khúc nhỏ và thực hiện theo công thức TAS: Lý thuyết +
Với 1 bài giảng lý thuyết cần chia thông tin thành những khúc nhỏ và thực hiện theo công thức TAS: Lý thuyết +
vận dụng + tóm tắt.
vận dụng + tóm tắt.
Với mỗi khúc thông tin cần chia thành 3 loại: Phải biết, nên biêt và có thể biết
Với mỗi khúc thông tin cần chia thành 3 loại: Phải biết, nên biêt và có thể biết
Lập trình tự các khúc thông tin.
Lập trình tự các khúc thông tin.
Lựa chọn các hoạt động để trình bày và áp dụng các khúc thông tin
Lựa chọn các hoạt động để trình bày và áp dụng các khúc thông tin
Mô hình bài giảng lý thuyết
Mô hình bài giảng lý thuyết
G
L
O
S
S
TAS
TAS
TAS
TAS
O
F
F

Xem chi tiết: Thietkebiging