Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
giao, công việc tự phục vụ,… giúp trẻ phát triển đồng thời các mặt ngôn ngữ, thể lực,
nhận thức – tình cảm, xã hội và sáng tạo thẩm mĩ. Cách tiếp cận này cho phép giáo
viên có thể điều chỉnh giáo án một cách linh hoạt hơn để có thể đưa các tình huống tự
nhiên vào kế hoạch hằng ngày, nhằm đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ và làm cho
không khí lớp học thêm sôi động.
Nhờ sơ đồ mạng, giáo viên dễ dàng nhìn thấy sự liên kết giữa các nội dung giáo dục và
các hoạt động, như vậy khi tiến hành sẽ đỡ bị động và hiệu quả giáo dục tăng lên.
Ví dụ : Mạng hoạt động chủ đề Gia đình
Làm quen với Toán
- Trong gia đình, ai là
người cao nhất, thấp
nhất, cao hơn, thấp
hơn…
- Những thứ có 1 và
những thứ có nhiều
trong gia đình.
Những thứ giống và
khác nhau về kích
thước to- nhỏ; dài-
ngắn; rộng- hẹp;
cao- thấp; về hình
dạng : hình vuông,
tròn, tam giác.
- Xác định vị trí đồ
vật trong gia đình so
với bản thân : trước,
sau, trái, phải, trên,
dưới.
- So sánh các kiểu nàh
ở khác nhau, trò
chuyện về các nghề
để xây dựng nên một
ngôi nhà hoàn
chỉnh…
Khám phá khoa học
- Đàm thoại thảo luận
về :
+ Địa chỉ gia đình
+ Các thành viên trong gia
đình.
+ Công việc của các thành
viên trong gia đình.
+ Tên, công dụng và chất
liệu của một số đồ dùng
trong gia đình.
+ Cây cối, con vật nuôi
trong gia đình ( nếu có ).
+ Gia đình các con vật.
Xếp , xây nhà, hàng rào, ao
cá, khu chăn nuôi của gia
đình.
Tạo hình
- Nhận xét về hình
dáng, màu sắc của
các đồ dùng trong
gia đình.
- Vẽ, nặn, xé, dán…
ngôi nhà, khu vườn,
các đồ vật, các hoạt
động trong gia đình
mà trẻ đã quan sát
hoặc nghe kể, xem
tranh,…
- Xếp hình người, xây
nhà, khu tập thể…
Âm nhạc
- Hát những bài hát về
bé, về cha mẹ, ông
bà, cô giáo, gia đình,
ngày lễ…( Cháu yêu
bà )
- Biểu lộ cảm xúc phù
hợp với tính chất,
giai điệu bài hát.
- Vận động nhịp
nhàng, phù hợp với
nhịp điệu bài hát.
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
- Dinh dưỡng : Các
loại thực phẩm và
thức ăn cho gia đình.
- Thể dục – vận động:
+ Bò thấp chui qua cổng.
+Ném trúng đích nằm
ngang.
+ Đi bước dồn ngang.
+ Trèo lên, xuống ghế.
+ Bật xa.
+ Trườn sấp trèo qua ghế.
+ Trò chơi vận động : Gia
đình Gấu cùng thi đua : Đi,
chạy, nhảy,…
+ Rèn luyện các giác quan.
- Nghe đọc thơ, ca
dao, kể chuyện về
gia đình.
- Đàm thoại, trò
chuyện về gia đình.
- Kể chuyện theo
tranh về các gia đình
khác nhau.
- Những từ chỉ gia
đình, họ hàng, hàng
xóm, đồ dùng, không
gian, thời gian…
- Kể về các nhân vật
tốt – xấu, ngoan –
hư, gương dũng
cảm, giúp đỡ mọi
người xung quanh.
- Chơi đóng vai, : Gia
đình ( bế em, mẹ
con, nấu ăn), Cửa
hàng thực phẩm/ đồ
dùng gia đình…
- Trò chuyện về các
nghề của bố mẹ, các
đồ dùng, đồ chơi.
- Làm thiếp/ tranh,
quà tặng người thân
nhân ngày sinh nhật,
ngày lễ.
- Làm album ảnh về
gia đình.
4. Xây dựng kế hoạch tuần
Kế hoạch tuần được lập trên cơ sở bố trí các hoạt động giáo dục vào thời gian biểu ngày.
Các hoạt động giáo dục xoay quanh chủ đề cùng với hoạt động chăm sóc sức khỏe và dinh
dưỡng sẽ góp phần thực hiện mục tiêu phát triển trẻ toàn diện.
Ví dụ : Kế hoạch 1 tuần của chủ đề Gia đình
Tuần 1 : Gia đình tôi
• Yêu cầu
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Phát triển nhận
thức
Phát triển thẩm
mĩ
Phát triển thể
chất
GIA
ĐÌNH
Phát triển tình
cảm - xã hội
Phát triển ngôn
ngữ
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
- Trẻ biết họ tên và và một số đặc điểm của những người thân trong gia đình, hiểu
được các mối quan hệ trong gia đình.
- Biết công việc và cuộc sống hằng ngày của các thành viên trong gia đình.
- Biết yêu thương, chia sẻ với mọi người trong gia đình.
- Biết công lao, kính trọng và lễ phép với bố mẹ, ông, bà…
- Biết cách chào hỏi, xưng hô phù hợp với truyền thống gia đình Việt Nam.
• Kế hoạch tuần
STT Hoạt động Nội dung
1 Đón trẻ - Hướng trẻ đến sự thay đổ trong lớp ( có bức tranh lớn về
gia đình, có nhiều đồ dùng, đồ chơi về gia đình)
- Thể dục sáng : Vận động theo nhạc các bài : Đu quay,
Tập đếm.
2 Hoạt động
học có chủ
định
Đàm thọai về gia đình : họ, tên các thành viên của gia đình; kể về
cuộc sống, các hoạt động trong gia đình; công việc của bố mẹ ở
nhà, nghề nghiệp của bố mẹ.
Ngày thứ nhất - Vận động : Bò thấp chui qua cổng
( Gia đình Gấu cùng vui )
- Trò chơi : Tìm đúng nhà
- Đếm các thành viên gia đình Gấu.
Ngày thứ hai - Trò chuyện về gia đình, các thành
viên và các công việc các thành
viên trong gia đình.
- Hát : Cả nhà thương nhau.
- Tạo hình : Cắt hình ảnh các thành
viên trong gia đình.
Ngày thứ ba - Vẽ gia đình bé.
- Nghe hát : Ba ngọn nến lung linh.
- Đếm, so sánh các thành viên trong
gia đình trong bức tranh của bé,
của bạn.
Ngày thứ tư - Hát và vận động theo bài hát :
Cháu yêu bà.
- Nghe hát : Nhà của tôi.
- Trò chơi : Ai nhanh nhất.
Ngày thứ năm - Thơ : Ông mặt trời.
- Tô màu tranh minh họa cho bài
thơ.
3 Hoạt động góc - Góc đóng vai :
Trò chơi đóng vai : Gia đình của bé, Phòng khám đa khoa, Bếp
ăn gia đình, Cửa hang thực phẩm/ Cửa hàng đồ dùng gia đình/
Tiệm uốc tóc, gội đầu…
- Góc xây dựng : Xếp hình người thân bằng các hình học
khác nhau; xây dựng ngôi nhà/ chung cư/ công viên.
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
- Góc Tạo hình :
+ Dán, tô màu, nặn người thân, nhà ở, cây cối, các phương tiện đi
lại của gia đình,…
+ Chơi : làm những đồ dùng gia đình/ thiết kế thời trang ( cắt,
dán, vẽ, nặn, làm đồ chơi về một số đồ dung gia đình, vẽ, tô màu,
cắt, dán các mẫu quần áo,…)
- Góc khám phá khoa học và thiên nhiên :
+ Xếp số lượng thành viên trong gia đình, so sánh 3 đối tượng
khác nhau, phân loại đồ dùng gia đình…
+ Chăm sóc cây cảnh trong lớp, gieo hạt và tưới cây, quan sát
cây nảy mầm và phát triển.
+ Chơi trò chơi với phần mềm máy vi tính ( nếu có máy vi tính)
…
- Góc Sách, truyện :
+ Đọc truyện, xem ảnh, kể chuyện về gia đình.
+ Làm truyện tranh về gia đình và kể chuyện.
+ Đọc ca dao về gia đình ( Anh em như thể tay chân, Công cha
như núi Thái Sơn…).
- Góc âm nhạc : Múa, hát các bài về gia đình.
4 Chơi và hoạt
động ngoài
trời
- Chơi với đồ chơi ngoài trời.
- Chơi tự do( với nước, cát ) vẽ trên sân,…
Ngày thứ nhất Quan sát, nhận xét về thời tiết.
Ngày thứ hai - Nhặt lá vàng rơi.
- Chơi vận động : Lộn cầu vòng.
Ngày thứ ba - Quan sát cây trong vườn trường.
- Chơi vận động : Gieo hạt
Ngày thứ tư - Vẽ chân dung người thân trong gia đình.
- Chơi vận động : Tìm đúng nhà.
Ngày thứ năm Quan sát các khu nhà ở ( nhà 1 tầng, nhiều
tầng, nhà mái bằng, nhà mái ngói…).
5 Hoạt động
chiều .Chơi
và hoạt động
theo ý thích
- Chơi theo ý thích ở các góc.
- Trò chuyện về gia đình.
- Chơi trò chơi : Đoán xem đó là ai, Tôi có điều bí mật.
- Làm album ảnh gia đình của cả lớp.
- Xem vô tuyến, băng hình/ trò chơi trên máy vi tính ( nếu
có )
Lưu ý : Phần nội dung và gợi ý kế hoạch thực hiện các chủ đề nhánh chỉ là gợi ý. Căn
cứ vào mục tiêu, yêu cầu của chủ đề, cô giáo cần chủ động lựa chọn nội dung và tên
của chủ đề nhánh để lập kế hoạch. Khi tổ chức thực hiện chủ đề, cần linh hoạt, sáng
tạo cho phù hợp tình hình thực tế của địa phương, phù hợp với hứng thú và trình độ
hiểu biết của trẻ… Ví dụ : Cô có thể lựa chọn bổ sung hoặc thay thế các hoạt động, bài
hát, bài thơ,trò chơi, câu đó…cho phù hợp với chủ đề. Với trẻ và với thực của địa
phương.
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
II – GỢI Ý TỔ CHỨC THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ
1. Thời gian
Chủ đề Gia đình được tổ chức thực hiện sau chủ đề Bản thân và tiến hành trong khoảng 4-
5 tuần. Mỗi chủ đề nhánh được thực hiện từ 1-2 tuần. Các nội dung như “ Nhu cầu gia
đình”, “ Gia đình tôi “,…sẽ được củng cố và mở rộng dần trong các chủ đề tiếp theo.
2. Chuẩn bị học liệu
- Sưu tầm quần, áo, mũ, giầy, dép, túi xách,…cũ, các loại khác nhau nhưng còn
đẹp( của người lớn và trẻ em ).
- Hột, hạt các loại và đảm bảo an toàn.
- Các loại vật liệu có sẵn : rơm rạ, lá, mùn cưa, giấy loại, vải vụn, len vụn các màu,
…
- Tranh ảnh và đồ chơi về các loại thực phẩm : rau, củ, quả, trứng,…
- Một số thực phẩm, rau, củ, quả,…có sẳn ở địa phương.
- Các loại sách, báo, tạp chí cũ.
- Giấy vẽ, bút, phẩm màu, giấy màu.
- Hồ dán, đất nặn, kéo.
- Đồ dùng, đồ chơi trong gia đình : xoong, nồi, chảo, thìa, bát, đũa, cốc chén…
- Tranh ảnh và đồ chơi về các đồ dùng trong gia đình : đồ gỗ, đồ nấu ăn, phương tiện
đi lại, phương tiện nghe nhìn.
Album gia đình : ảnh gia đình, ảnh chân dung, ảnh về các hoạt động khác nhau của gia
đình ( nếu có ).
- Bộ đồ chơi xây dựng.
- Búp bê, các con rối gia đình khác nhau.
3. Tổ chức thực hiện
Khi thực hiện chương trình, giáo viên cần quan tâm đến vai trò của hoạt động vui
chơi trong việc thúc đẩy sự phát triển hoạt động học của trẻ và những ảnh hưởng quan
trọng của nó đối với sự phát triển nhận thức xã hội, tình cảm, thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ và
thẩm mĩ của trẻ.
• Giới thiệu chủ đề
- Trò chuyện với trẻ về gia đình của trẻ : Bố, mẹ, anh, chị, em trong gia đình.
- Cùng cô làm bức tranh về gia đình cảu bé.
+ Dán hoặc dính ảnh của các gia đình lên một cái bảng.
+ Treo bảng vào một góc để trẻ quan sát, trao đổi với nhau.
+ Hằng ngày, vào những thời điểm khác nhau, cô hướng dẫn trẻ xem ảnh và cho trẻ tự
kể với nhau về gia đình mình và gia đình bạn, kể về sự giúp đỡ lẫn nhau trong gia đình.
- Giáo viên cùng trẻ chuẩn bị và treo những bức ảnh về gia đình, bày biện các đồ
dùng, đồ chơi ở góc gia đình. Cô hướng dẫn trẻ chú ý đến sự trang trí trong lớp,
trên tường ( liên quan đến chủ đề ).
- Qua giới thiệu chủ đề, giáo viên cần nắm được khả năng và kinh nghiệm của trẻ để
lựa chọn nội dung, xây dựng mạng hoạt động phù hợp với độ tuổi và kinh nghiệm
của trẻ; tạo cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động đa dạng để khám phá
chủ đề.
• Khám phá chủ đề
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
- Các cách thức thường sử dụng để triển khai các hoạt động :
+ Trò chuyện, đàm thoại, đưa ra những câu hỏi gợi mở, khuyến khích trẻ kể và giới thiệu
về gia đình mình; nghe và kể lại chuyện, đọc thơ về gia đình.
+ Cho trẻ tham gia trò chơi đóng vai các thành viên trong gia đình, tạo nhiều tình huống
qua các trò chơi để trẻ được trải nghiệm, khám phá công dụng, chất liệu của các đồ dùng
trong gia đình, các con vật nuôi, các cây trồng ở vườn nhà.
+ Cho trẻ thực hành dọn dẹp nàh cửa, lau dọn đồ dùng gia đình ở góc Gia đình.
+ Tham gia các hoạt động tạo hình, tạo ra sản phẩm tặng người thân, các sản phẩm về các
vật dung trong gia đình.
+ Tổ chức hát mua, trò chơi vận động liên quan đến chủ đề.
- Trong thời gian đón trẻ, tùy theo thời gian nhiều hay ít, tùy theo khả năng của trẻ
và điều kiện thực tế, cô có thể trò chuyện, tên bố, mẹ, công việc của bố mẹ,…; Nói
về con vật nuôi ở nhà mà con yêu thích; Con vật có tên là gì ? Nó thích ăn gì ? ( chỉ
và nói ); Kể về ngôi nhà của con; Đồ dùng trong gia đình…
- Hoạt động ngoài trời
+ Tổ chức trò chơi Về đúng ngôi nhà của mình, Xếp nhà,…
+ Quan sát, nhận xét về các ngôi nhà xung quanh trường.
- Hoạt động học có chủ định :
+ Khi thực hiện hoạt động có chủ định, giáo viên phối hợp nhẹ nhàng, tránh gò bó.
Giáo viên cần tích hợp nội dung trọng tâm của hoạt động với 1,2 nội dung khác có tính
chất bổ trợ, nhằm phát triển nhiều mặt cho trẻ.
+ Giáo viên nên đưa kiến thức mới đan xen với các kiến thức trẻ đã biết, tránh tình
trạng chỉ toàn cung cấp kiến thức mới khiến trẻ căng thẳng, hoặc chỉ ôn luyện kiến
thức cũ khiến trẻ trở nên nhàm chán.
+ Giáo viên cần kết hợp nhiều phương pháp giáo dục sao cho trẻ được hoạt động tích
cực, được trải nghiệm, được nói, giao tiếp; khuyến khích trẻ trả lời các câu hỏi : Gia
đình có những ai ? Làm nghề gì ? Mọi người trong gia đình cần gì để sống ?,…; kích
thích sự tò mò khám phá, tạo cơ hội để trẻ tự tìm hiểu, so sánh khi lĩnh hội một kiến
thức nào đó; hướng dẫn trẻ ” chỉ và nói” về sản phẩm vẽ: Con đang làm gì ? Cái này để
làm gì ? Chúng ta sẽ thêm gì vào tranh này ?
- Chơi, hoạt động góc : Tùy theo nội dung trọng tâm của chủ đề trong ngày, cũng
như những nội dung, kĩ năng cần ôn luyện, nội dung chơi mà trẻ lựa chọn, giáo
viên có thể thay đổi một cách linh hoạt các góc hoạt động của các ngày trong tuần
sao cho phù hợp.
- Hoạt động chiều( chơi, hoạt động theo ý thích )
+ Cho trẻ tham gia chơi, hoạt động theo ý thích ở các góc, tùy theo hứng thú của trẻ và
thời gian, giáo viên có thể thêm, bớt hoặc giữ nguyên các góc như buổi sáng.
+ Có thể sử dụng góc để hướng dẫn ôn luyện lại kĩ năng cũ hoặc tổ chức, chuẩn bị học
liệu để trẻ tự hoạt động, khám phá theo chủ đề.
+ Cần lưu ý, sắp xếp, gợi ý, đều chỉnh để tránh tình trạng có quá nhiều trẻ hoặc trẻ chơi
quá lâu trong một góc…
+ Có thể tiến hành dưới hình thức nhóm nhỏ hoặc cả lớp ( ôn lại các bài hát, điệu múa,
nghe kể chuyện/xem phim hoạt hình hoặc chơi trò chơi với phần mềm máy vi tính, trò
chơi điện tử…)
• Đóng chủ đề
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động :
- Đàm thoại giúp trẻ nhớ lại những điều được khám phá ở chủ đề Gia đình.
- Cho trẻ biểu diễn văn nghệ, hát múa các bài đã học ở chủ đề.
- Giới thiệu chủ đề mới bằng cách cùng trẻ ôn lại nghề nghiệp của bố mẹ và trưng
bày những hình ảnh về nghề nghiệp của bố mẹ trẻ.
4. Đánh giá
Giáo viên cần ghi chép nhật kí thường xuyên, quan sát qua sản phẩm của trẻ để đánh giá
việc thực hiện chủ đề và điều chỉnh hoạt động dạy trên trẻ kịp thời ( trẻ nắm được những gì
và bằng cách nào, có khó khăn gì, cần giúp gì tiếp theo).
Một số điểm cần lưu ý
Trong khi lên kế hoạch chủ đề, xây dựng mạng nội dung, mạng hoạt động, giáo viên
cần dự đoán các khả năng thực hiện và tính đến các yêu tố sau :
- Khối lượng thời gian trẻ cần có để tiến hành các hoạt động.
- Các hoạt động cần phù hợp và mang tính liên tục, liên kết với nhau.
- Yêu cầu đa dạng hoạt động và thay đội, không để trẻ ngồi một chỗ quá lâu.
- Xen kẽ một số hoạt động tạo ra tiếng ồn và các hoạt động khác nhau tương đối yên
tĩnh.
- Một số hoạt động hữu ích để quản lí lớp và đưa lớp lại gần nhau như các thủ thuật
hay trò chơi.
- Chú ý lồng ghép, đan xen các nội dung và hoạt động một cách nhẹ nhàng, tự nhiên,
tránh ôm đồm, quá sức của trẻ.
Trong quá trình thực hiện kế hoạch, giáo viên cần linh hoạt, thường xuyên xem xét và
điều chỉnh cho phù hợp với nha cầu, trình độ phát triển của trẻ lớp mình, phù hợp với
điều kiện cơ sở vật chất ở địa phương :
- Vận dụng các hình thức tập thể, nhóm nhỏ và cá nhân một cách linh hoạt, tùy thuộc
vào nội dung giáo dục cụ thể. Ví dụ, khi giảng dạy một nội dung mới hoặc khi giáo
viên muốn trẻ phản hồi lại những điều đã học thì sử dụng hình thức tập trung cả
lớp; ngược lại khi luyện tập thao tác, củng cố kĩ năng thì hình thức hoạt động theo
nhóm hoặc cá nhân là thích hợp hơn. Cũng có nội dung hoạt động đòi hỏi kết hợp 2
hình thức : tập thể trước ( giáo viên nêu vấn đề gợi mở) sau đó thì cho trẻ hoạt
động theo tổ/ nhóm hoặc cá nhân và cuối cùng lại tiến hành tập thể để nhận xét
trước cả lớp.
- Sử dụng triệt để các điều kiện có lợi của môi trường xung quanh ( cây trồng, vật
nuôi, địa điểm tham quan, các hiện tượng tự nhiên, con người ) cho trẻ tiếp xúc,
quan sát, tìm hiếu thực tế để mở rộng tầm hiếu biết. Giáo viên dẫn dắt trẻ tham gia
tạo ra môi trường và sử dụng môi trường vừa sáng tạo ra để tổ chức các hoạt động
dạy học.
- Tạo điều kiện cho trẻ tích cực sử dụng các giác quan trong quá trình hoạt động. ( Ví
dụ, nhận biết hoa quả bằng các giác quan khác nhau: nhìn, sờ, ngửi, nghe, nếm); từ
đó giúp trẻ nhận thức rõ ràng hơn, tòan diện hơn, sâu sắc hơn và tăng thêm độ nhạy
của các giác quan và trình độ nhận biết.
- Cung cấp các cơ hội hoạt động cho trẻ, chỉ có thông qua hoạt động trẻ mới phát
triển được. Do đó, giáo viên chú ý thay đổi quan niệm truyền thống, chưa vội làm
hộ hoặc nói thay trẻ mà trước hết hãy cho trẻ cơ hội quan sát, tìm tòi, động não, sử
dụng các giác quan. Sau khi trẻ đã độc lập suy nghĩ, giáo viên sẽ giúp trẻ khái quát
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
hóa và tìm câu trả lời. Giáo viên chú ý cung cấp cho trẻ địa điểm, thời gian hoạt
động và các phương tiện hoạt động được đầy đủ, thỏa mãn được hứng thú và nhu
cầu ham hiểu biết của trẻ.
- Chú trọng quá trình giáo dục : Giáo viên không nên chỉ nghĩ mình làm như thế nào,
mà nên xem xét trẻ học như thế nào. Giáo viên tìm hiểu đặc điểm và cách học của
trẻ, trên cơ sở đó lại suy nghĩ thêm cách dạy thích hợp, nên dẫn dắt trẻ nhận biết,
phân tích, phán đoán, suy luận; dành thời gian nhất định cho trẻ suy nghĩ, không
nên cắt ngang dòng suy nghĩ của trẻ hay vội công bố đáp án hoặc sửa chữa những
sai sót của trẻ.
- Thúc đẩy sự phát triển của mỗi trẻ trên cơ sở trình độ khác nhau. Hoạt động giáo
dục là hoạt động thúc đẩy sự phát triển , do đó, giáo viên cần biết sự chênh lệch
trình độ của mỗi trẻ, tôn trọng sự chênh lệch đó, tìm hiểu và nắm vững sự chênh
lệch đó, linh hoạt phân nhóm tổ dạy và phối hợp với phụ huynh để thúc đẩy sự phát
triển của trẻ.
- Trong khi xây dựng kế hoạch chủ đề, giáo viên phải luôn lưu ý đến hoạt động chơi
– hoạt động chủ đạo của lứa tuổi này. Giáo viên cần hiểu về giá trị của hoạt động
vui chơi đối với sự phát triển của trẻ nhỏ, đồng thời biết cách triển khai chương
trình giáo dục lấy vui chơi làm hoạt động chủ đạo.
C. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO HƯỚNG TÍCH HỢP
I – TỔ CHỨCHOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
Vui chơi là hoạt động chủ đạo, đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của trẻ mẫu giáo,
phát triển trẻ toàn diện.
Trẻ lứa tuổi mẫu giáo Nhỡ đã có một số kinh nghiệm chơi. Trẻ chơi thành nhóm 4-5 trẻ, có
cả trai lẫn gái. Trẻ biết hợp tác với trẻ khác trong khi chơi và nhường nhịn nhau.
Các loại trò chơi được tổ chức trong thực hiện chương trình Giáo Dục Mầm Non; Trò chơi
đóng vai; trò chơi ghép hình, lắp ghép, xây dựng; trò chơi đóng kịch ; trò chơi học tập ; trò
chơi vận động ; trò chơi dân gian và trò chơi với một số phương tiện công nghệ hiện đại.
1. Vai trò của giáo viên
Cung cấp nguyên vật liệu
Nguồn nguyên vật liệu đầy
đủ, đa dạng, phù hợp với độ
tuổi, tạo ra sự thử thách, có
tính thẩm mĩ và giàu bản sắc
văn hóa địa phương.
Thiết kế môi trường
Tổ chức không gian phù
hợp( chia thành khu vực/
góc), sắp xếp lô-gic, gọn
gàng, tạo điều kiện thuận lợi
cho hoạt động của trẻ, phân
loại và bảo quản tốt nguyên
vật liệu
Giám sát và hổ trợ
Quan sát, lắng nghe, đưa ra
gợi ý, cùng chơi để làm mẫu
và chỉ dẫn, khuyến khích,
giúp đỡ trẻ khi cần thiết.
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
2. Nguyên tắc tổ chức hoạt động vui chơi
- Lấy trẻ làm trung tâm, thỏa mãn nhu cầu, đáp ứng sự quan tâm và phù hợp với khả năng
của từng trẻ.
- Tạo điều kiện cho trẻ phát triển mọi mặt : thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm- xã hội
và thẩm mĩ.
- Khai thác kinh nghiệm thực tế của trẻ, tận dụng môi trường sẳn có và cho trẻ được thực
hành nhiều nhất.
- Cân đối hài hòa các hoạt động : theo cá nhân và nhóm, trong lớp và ngoài trời, tĩnh và
động, hoạt động cho trẻ khởi xướng và do giáo viên khởi xướng
- Linh hoạt theo tình hình địa phương ( sự kiện, truyền thống văn hóa )
3. Hình thức tổ chức hoạt động vui chơi
Có 2 hình thức của hoạt động vui chơi, đó là :
3.1. Chơi theo ý thích ( cá nhân hoặc nhóm, ở các góc hoạt động trong lớp hay ngoài trời)
- Đây là hình thức trẻ tự khởi xướng, tự do lựa chọn tham gia các hoạt động theo ý thích,
tự định ra cách thức tiến hành và kiểm soát quá trình chơi dựa vào kinh nghiệm của trẻ.
Nếu trong lớp có các góc chơi, trẻ sẽ tự chọn góc, tham gia vào trò chơi mà trẻ thích.
- Giáo viên đóng vai trò qua sát, tạo điều kiện cho trẻ chơi( tạo không gian chơi, cung cấp
đồ dùng, đồ chơi, dành thời gian cho trẻ chơi ) ; khuyến khích, khen ngợi, động viên trẻ;
gợi mở bằng các câu hỏi, tiếp cận cá nhân để hướng dẫn trẻ chơi, mở rộng nội dung chơi
khi cần thiết.
- Hình thức chơi này phát triển khả năng tự lực và tự tin ở trẻ.
3.2. Chơi theo kế hoạch giáo dục( cá nhân hoặc nhóm, ở trong lớp hay ngoài trời)
- Nội dung chơi dựa trên kế hoạch giáo dục phù hợp chủ đề trong chương trình giáo dục
theo độ tuổi .
- Giáo viên cần căn cứ vào kế hoạch giáo dục tổ chức môi trường hoạt động bố trí không
gian, thời gian thích hợp, gợi mở nội dung chơi hướng trẻ tự lựa chọn chổ chơi, đồ chơi,
bạn chơi theo ý thích, đưa ra ý tưởng chơi phù hợp với nội dung giáo dục chủ đề đang triển
khai.
- Hình thức chơi này hướng đến tổ chức thực hiện nội dung giáo dục theo hướng tích hợp
và cung cấp cơ hội cho trẻ “chơi mà học”. Trẻ tự học được các kĩ năng và kiến thức cần
thiết theo hoạch định của chương trình qua chơi.
4. Hướng dẫn chung về hoạt động vui chơi
Phương pháp hướng dẫn các loại trò chơi cơ bản nhìn chung không thay đổi, tuy nhiên, cần
lưu ý đặc điểm từng laọi trò chơi và hình thức của hoạt động vui chơi để giúp trẻ chơi một
cách hiệu quả.
Khi tổ chức trò chơi, giáo viên cần đảm bảo các yêu cầu sau :
- Đảm bảo tính tự nguyện và hứng thú của trẻ trong việc lựa chọn trò chơi, tham gia vào
nhóm chơi, chọn bạn chơi, góc chơi, đồ chơi,
- Giáo viên cung cấp một số hiểu biết, kinh nghiệm cho trẻ gắn với nội dung chủ đề và chủ
đề chơi;
- Chuẩn bị đủ đồ dùng, đồ chơi mang tính gợi mở, phong phú, đa dạng và sắp xếp bố trí ở
trong tầm mắt của trẻ, thuận lợi cho việc mở rộng nội dung chơi, gắn với chủ đề.
- Bố trí góc thuận tiện, hợp lý, thỉnh thoảng đổi chỗ và thay đổi đồ dùng, đồ chơi để hấp
dẫn trẻ.
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Website hỗ trợ giảng dạy và chăm sóc trẻ em
www.mamnon.com
- Đảm bảo tính phát triển của trò chơi : Mở rộng nội dung chơi, hành động chơi dựa trên
hứng thú và kinh nghiệm của trẻ phù hợp với độ tuổi.
- Đảm bảo tính linh hoạt và sáng tạo của trẻ : Giáo viên có thể gợi ý và cho trẻ tự lựa chọn
phương tiện, đồ dùng, đồ chơi, đặt tên trò chơi, khơi gợi những kinh nghiệm trẻ đã có, đề
xuất ý tưởng chơi phù hợp với hứng thú, phù hợp với điều kiện thực tế của nhóm/ lớp. Có
đồ chơi và nguyên vật liệu hay đồ dùng chưa hòan thiện, khuyến khích trẻ làm đồ chơi tiếp
tục trong quá trình chơi. Khi trẻ lựa chọn đồ chơi, nội dung chơi, giáo viên phải tôn trọng
sự lựa chọn, và sáng tạo của trẻ và khuyến khích, giúp trẻ thể hiện đúng vai chơi, luật chơi
và các mối quan hệ hợp tác, giao tiếp trong nhóm chơi, phát triển nội dung trò chơi phù
hợp với mục đích giáo dục và chủ đề.
- Luôn gợi ý trẻ thay đổi vai chơi, không nên để tình trạng trẻ chỉ chơi một vai hay chơi
một mình hoặcchơi ở một nhóm nào đó quá lâu trong một tuần.
- Phù hợp với chủ đề đang triển khai, lĩnh vực nội ung trong chương trình, kinh nghiệm,
hứng thú của trẻ, điều kiện của địa phương, giáo viên lựa chọn các trò chơi trong các tài
liệu tham khảo: tuyển chọn Trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố theo chủ đề ( trẻ 4-5
tuổi) ; Tổ chức hoạt động cho trẻ Mầm non theo hướng tíich hợp theo các lĩnh vực phát
triển;
- Số lượng góc chơi tùy thuộc vào tình hình cụ thể của lớp, có thể triển khai 3 hay 4 góc,
không nhất thiết phải tổ chức cùng một lúc tất cả các góc chơi.
-Giáo viên hướng dẫn trẻ cùng cất dọn đồ dùng, đồ chơi đúng quy định sau khi chơi.
5. Gợi ý hướng dẫn tổ chức các loại trò chơi
5.1.Trò chơi đóng vai
- Là loại trò chơi sáng tạo tiêu biểu nhất. Trẻ đóng vai người khác, qua đó trẻ bắt chước
hành động hoặc lời nói, phản ánh ấn tượng, biểu tượng và hiểu biết của trẻ về các hoạt
động và các mối quan hệ xã hội.
- Sử dung đồ vật thay thế. Ví dụ : Một vài mẫu đất nặn có thể trở thành những miếng bánh,
chiếc hộp là ôtô; trẻ có thể xếp ghế thành hàng để chơi trò chơi đi máy bay và dùng các
mẫu giấy làm tiền, vé
- Trẻ lứa tuổi mẫu giáo Nhỡ đã biết chơi theo nhóm nhỏ(2-3 trẻ trở lên), biết đưa ra chủ đề
chơi, phân vai chơi cùng nhau, phối hợp hành động chơi trongnhóm, thể hiện các vai chơi
một cách tự lập và phù hợp hơn, nhóm chơi tương đối bền vững.
- Trò chơi đóng vai thường chơi buổi sáng, vào thời điểm chơi, hoạt động ở các góc.
* Lựa chọn trò chơi đóng vai
Trò chơi phải phù hợp với chủ đề đang triển khai, với kinh nghiệm, hứng thú của trẻ, điều
kiện của địa phương. Giáo viên đưa ra những gợi mở, khuyến khích trẻ tự lựa chọn các trò
chơi phù hợp với chủ đề. Ví dụ, Đối với chủ đề Trường mầm non, giáo viên có thể đưa ra
những gợi ý để trẻ có thể tự lựa chọn các trò chơi đóng vai , đặt tên trò chơi thích hợp, như
trò chơi : Lớp mẫu giáo; Gia đình của bé; Phòng Y tế; Siêu thị đồ chơi; và có thể gợi ý mở
rộng với các góc chơi khác gắn với chủ đề như trò chơi : Xây dựng trường mầm non( góc
Xây dựng); Góc Tạo hình: chơi Phòng triển lãm tranh đồ dùng, đồ chơi của trường( vẽ, cắt,
dán những hình ảnh của trường mầm non, làm mô hình trường mầm non; Phòng âm nhạc
( góc Hoạt động âm nhạc); Thư viện trường mầm non( góc thư viện);
* Hướng dẫn thực hiện:
Trẻ em hôm nay – Thế giới ngày mai
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét